Kiểm soát nguyên liệu đầu vào - tuyến phòng vệ đầu tiên của chuỗi an toàn
Trong quy trình đảm bảo an toàn sản phẩm, giai đoạn trước khi đưa nguyên liệu vào sản xuất giữ vai trò rất quan trọng. TS Bùi Thị Bích Ngọc - Giám đốc Trung tâm Dầu, hương liệu và Phụ gia thực phẩm (Viện Công nghệ Thực phẩm) nhận định: Nếu phải chọn một ‘điểm chốt’ trong chuỗi an toàn, tôi sẽ chọn phân tích nguyên liệu là tuyến phòng vệ đầu tiên vì mọi rủi ro đều xuất phát đầu tiên từ nguyên liệu đầu vào.
(Viện Công nghệ Thực phẩm)
Theo TS Ngọc, Khi nguyên liệu đã được phối trộn vào công thức và đưa vào dây chuyền sản xuất, mọi sai lệch về chất lượng gần như không thể “sửa chữa” mà chỉ có thể xử lý hậu quả. Do đó, kiểm soát nguyên liệu đầu vào thông qua việc xác định đúng bản chất hóa học từ sớm là giải pháp mang tính phòng ngừa hiệu quả để doanh nghiệp chủ động loại bỏ sai sót với chi phí thấp nhất.
Kiểm soát nguyên liệu đầu vào và nguyên tắc phòng ngừa rủi ro
Việc kiểm soát nguyên liệu đầu vào giúp doanh nghiệp thực hiện nguyên tắc phòng ngừa rủi ro một cách triệt để. Phân tích thành phần, tạp chất và độ ổn định giúp phát hiện sớm các nguy cơ tiềm ẩn mà cảm quan hoặc hồ sơ thương mại phản ánh không rõ. Đặc biệt là đối với tinh dầu và hoạt chất sinh học, nguyên tắc này càng quan trọng. Một lô nguyên liệu không đạt yêu cầu nếu không được loại bỏ kịp thời có thể ảnh hưởng đến toàn bộ mẻ sản xuất sau đó.
Hơn thế nữa, TS Bùi Thị Bích Ngọc cho rằng dữ liệu phân tích còn là cơ sở khoa học để thiết kế công thức an toàn. Phân tích nguyên liệu không chỉ phục vụ mục tiêu “đạt hay không đạt”, mà còn là cơ sở để thiết kế công thức phù hợp.
Các dữ liệu về thành phần hóa học, hàm lượng và hoạt tính của các hoạt chất sinh học cho phép nhà phát triển sản phẩm lựa chọn nồng độ sử dụng phù hợp, tránh những tương tác bất lợi giữa các thành phần và điều chỉnh công thức phù hợp cho các nhóm đối tượng khách hàng khác nhau (nhóm da nhạy cảm, nhóm da khô, nhóm sử dụng lâu dài…). Đây là giá trị cốt lõi của kiểm soát nguyên liệu đầu vào.
Kiểm soát nguyên liệu đầu vào trong quản trị rủi ro pháp lý và thương hiệu
Ở góc độ quản lý, phân tích nguyên liệu đầu vào là một phần quan trọng trong trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp. Các quy định mỹ phẩm của EU và nhiều quốc gia đều yêu cầu đánh giá an toàn dựa trên dữ liệu cụ thể của nguyên liệu, không chấp nhận cách tiếp cận dựa trên tên gọi chung hoặc tài liệu sao chép. Do đó, đầu tư vào phân tích nguyên liệu không chỉ là yêu cầu khoa học, mà còn là chiến lược quản trị rủi ro dài hạn, giúp doanh nghiệp tránh các sự cố thu hồi sản phẩm, khiếu nại và tổn thất uy tín.
TS Bùi Thị Bích Ngọc nhắn nhủ các doanh nghiệp cần thay đổi tư duy về “chi phí phân tích”. Bà nhấn mạnh rằng: Chi phí lớn nhất không nằm ở phân tích, mà nằm ở việc xử lý hậu quả khi rủi ro xảy ra, như sự cố mất an toàn của sản phẩm hay mất niềm tin của người tiêu dùng. Vì vậy, kiểm soát chất lượng nguyên liệu chính là kiểm soát rủi ro từ gốc.
Phát triển bền vững bắt đầu từ dữ liệu khoa học
Sự bền vững của một doanh nghiệp thực phẩm hay mỹ phẩm không bắt đầu từ những khẩu hiệu “xanh” hay “tự nhiên” mang tính quảng cáo, mà phải bắt đầu từ dữ liệu phân tích trung thực và hệ thống kiểm soát rủi ro bài bản. TS Bùi Thị Bích Ngọc khẳng định: An toàn không phải là một thủ tục hành chính, mà là một chiến lược khoa học dài hạn.
Khi doanh nghiệp đặt khoa học làm nền tảng cho mọi quyết định về nguyên liệu, an toàn không còn là rào cản mà sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ trên thị trường.
