Nền tảng đầu tiên nằm ở chính nguồn tài nguyên của Việt Nam. Với hệ sinh thái dược liệu phong phú, từ các vùng núi phía Bắc đến Tây Nguyên, Việt Nam sở hữu một nguồn nguyên liệu quý giá cho ngành tinh dầu và mỹ phẩm.
Trong nhiều năm qua, tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam hay Đại học Dược Hà Nội, việc phân tích thành phần hóa học của tinh dầu đã được thực hiện một cách bài bản. Các dữ liệu về hoạt chất, đặc tính sinh học, khả năng ứng dụng dần được tích lũy.
Dù chưa được gọi tên là AI, nhưng chính những dữ liệu này là nền móng để AI có thể được triển khai trong tương lai.
Bởi AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi có dữ liệu đủ lớn và đủ chuẩn.
Ở cấp độ doanh nghiệp, một số thương hiệu mỹ phẩm Việt như Cocoon hay Thorakao đã bắt đầu chuyển mình theo hướng tiếp cận dữ liệu. Thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm, họ theo dõi phản hồi khách hàng, phân tích hành vi tiêu dùng và điều chỉnh sản phẩm.
Đó là những bước đi ban đầu, nhưng thể hiện một sự thay đổi trong tư duy – từ sản xuất sang hiểu khách hàng.
Trong lĩnh vực dịch vụ, đặc biệt là tại các spa và phòng khám da liễu, việc ứng dụng công nghệ cũng đã bắt đầu xuất hiện. Một số cơ sở đã sử dụng các công cụ phân tích da bằng hình ảnh, từ đó đưa ra gợi ý chăm sóc phù hợp.
Dù ở quy mô nhỏ, nhưng đây là dấu hiệu cho thấy cá nhân hóa – xu hướng lớn của thế giới – cũng đang dần hình thành tại Việt Nam.
Một lực đẩy khác đến từ thương mại điện tử. Các nền tảng như Shopee hay Lazada sử dụng thuật toán để gợi ý sản phẩm, cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm mỹ phẩm.
Khi người tiêu dùng quen với việc được “gợi ý đúng”, họ cũng đặt ra yêu cầu cao hơn với sản phẩm mỹ phẩm. Điều này buộc doanh nghiệp phải hiểu khách hàng sâu hơn, phải sử dụng dữ liệu, và sớm hay muộn, sẽ phải tiếp cận với AI.
Tuy nhiên, con đường phía trước không phải không có thách thức.
Dữ liệu về tinh dầu và dược liệu tại Việt Nam vẫn còn phân tán, thiếu tính chuẩn hóa. Sự kết nối giữa các bên – từ nhà khoa học, doanh nghiệp đến người sản xuất – chưa thực sự chặt chẽ. Nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ, cả về chi phí lẫn nhân lực.
Những hạn chế này, nếu không được giải quyết, có thể trở thành rào cản lớn trong quá trình phát triển.
Trong bối cảnh đó, vai trò của các tổ chức ngành trở nên đặc biệt quan trọng. Việc xây dựng một cơ sở dữ liệu chung, kết nối các nguồn lực và phổ biến kiến thức về mỹ phẩm một cách dễ hiểu có thể tạo ra sự thay đổi mang tính hệ thống.
Với vai trò truyền thông, một tạp chí chuyên ngành không chỉ phản ánh thực tiễn, mà còn có thể định hướng nhận thức – giúp doanh nghiệp hiểu đúng về công nghệ, tránh chạy theo trào lưu và lựa chọn hướng đi phù hợp.
Điều đáng chú ý là Việt Nam không nhất thiết phải đi theo con đường của các tập đoàn lớn. Với lợi thế về dược liệu và thị trường đang phát triển, Việt Nam có thể lựa chọn một hướng đi linh hoạt hơn – tận dụng các nền tảng công nghệ có sẵn, kết hợp với thế mạnh bản địa để tạo ra giá trị riêng.
Trong cuộc đua công nghệ, người đi sau đôi khi lại có lợi thế. Họ có thể học từ những gì đã xảy ra, tránh những sai lầm, và lựa chọn con đường phù hợp hơn.
Với ngành tinh dầu – mỹ phẩm, AI không chỉ là công nghệ. Đó là cơ hội để nâng cao giá trị dược liệu, bảo vệ người tiêu dùng và xây dựng một ngành công nghiệp phát triển bền vững.
Và nếu nhìn theo cách đó, câu hỏi không phải là Việt Nam có theo kịp hay không.
Mà là: chúng ta sẽ bước vào cuộc chơi này với tâm thế nào.
