THÀNH NGUYỄN KHI SỰ IM LẶNG CŨNG CÓ TIẾNG NÓI

Trong con ngõ nhỏ ở khu Văn Chương, gần Văn Miếu, tiệm tóc của Thành Nguyễn tồn tại lặng lẽ suốt nhiều năm. Không nghe được âm thanh, nhưng bằng đôi tay và sự tử tế với nghề, người thợ khiếm thính ấy đã tạo dựng được niềm tin, sinh kế và một không gian sống đầy lạc quan cho mình và những người giống mình.

Con ngõ nhỏ ở khu Văn Chương, gần Văn Miếu, không dễ tìm nếu không để ý. Tiệm tóc của Thành Nguyễn nằm lặng lẽ ở đó, không biển hiệu lớn, không ánh đèn phô trương. Bên trong, không gian yên tĩnh đến lạ – một sự yên tĩnh không tạo cảm giác trống trải, mà khiến người ta chậm lại.

Cảm giác đầu tiên khi tôi ngồi xuống ghế để Thành cắt tóc là sự bất ngờ. Thành cắt rất nhanh, nhưng không hề vội. Mỗi đoạn tóc, mỗi góc đầu đều được xử lý bằng nhiều nhát kéo ngắn, dứt khoát và chính xác. Không có động tác thừa. Không có sự do dự. Đôi tay ấy làm việc như đã thuộc lòng từng đường nét trên mái đầu người đối diện.

Trong suốt quá trình cắt, Thành gần như không rời ánh mắt khỏi mái tóc. Anh nghiêng đầu quan sát, điều chỉnh góc kéo, thay đổi nhịp tay linh hoạt. Sự tập trung ấy tạo nên cảm giác an tâm – một cảm giác không dễ có, ngay cả ở những tiệm tóc ồn ào với những câu chuyện xã giao không dứt.

Xung quanh, các bạn khiếm thính khác trong tiệm cũng đang làm việc. Không có tiếng gọi nhau, không có những cuộc trao đổi rôm rả. Nhưng điều hiện diện rõ nhất là rất nhiều nụ cười. Dường như, với họ, nụ cười chính là phương tiện giao tiếp chính – nhanh, rõ và không cần phiên dịch. Những cử chỉ ra hiệu diễn ra ngắn gọn, dứt khoát, tốc độ còn nhanh hơn lời nói thông thường. Một ánh mắt, một cái gật đầu là đủ để hiểu nhau.

Sinh ra như vậy, thì vui vẻ mà sống

Thành Nguyễn là người khiếm thính bẩm sinh. Tuổi thơ của anh gắn với việc quan sát nhiều hơn lắng nghe, học cách hiểu người khác bằng ánh mắt và cử chỉ. Nhưng thay vì oán trách, Thành sớm chấp nhận sự khác biệt ấy như một phần tự nhiên của đời sống.

“Tạo hóa đã sinh ra mình như vậy thì mình vui vẻ sống thôi”, anh chia sẻ bằng ngôn ngữ ký hiệu, kèm nụ cười hiền và bình thản.

Sự bình thản ấy được tôi luyện qua không ít lần bị từ chối. Có những đêm khuya, Thành nhận lịch làm việc, chuẩn bị đầy đủ đồ nghề, vượt quãng đường xa để đến với khách hàng. Nhưng chỉ cần khách nhận ra anh là người khiếm thính, bầu không khí lập tức chùng xuống. Không phải vì tay nghề, mà vì sự e dè: “Không nói chuyện được thì làm sao làm việc?”.

Những lần như thế, Thành lặng lẽ thu dọn đồ nghề và ra về. Không tranh cãi. Không oán trách. Anh hiểu, đôi khi sự khác biệt khiến người khác ngần ngại hơn là sẵn sàng tìm hiểu.

Đôi tay lên tiếng thay lời nói

Bắt đầu từ nghề cắt tóc, Thành sớm nhận ra ngành làm đẹp không chỉ cần lời nói. Đó là lĩnh vực đòi hỏi sự tỉ mỉ, khả năng cảm nhận thị giác và độ tập trung cao – những yếu tố mà người khiếm thính, trong nhiều trường hợp, lại có lợi thế.

Anh học thêm trang điểm, tham gia các khóa đào tạo cùng người nghe, rồi bước vào các cuộc thi chuyên môn. Không phải để tìm kiếm hào quang, mà để chứng minh một điều giản dị: người khiếm thính có thể làm nghề bằng năng lực thật.

Thành chưa bao giờ coi việc không nghe được là bất hạnh. Trái lại, anh tin rằng người khiếm thính có những niềm vui rất riêng – niềm vui của sự tập trung tuyệt đối, của thế giới không bị chi phối bởi âm thanh, của sự kết nối bằng ánh mắt và cảm xúc.

“Có những hạnh phúc mà người nghe chưa chắc đã trải nghiệm được”, anh chia sẻ.

Khách hàng nói thay cho tay nghề

Trong một lần ngồi ở tiệm, tôi gặp một chị khách hàng làm nghề buôn bán tạp hóa. Mỗi tháng, chị đều chạy gần 30 km để vào con ngõ nhỏ này cắt tóc.

Tôi hỏi vui: có phải vì thương người khuyết tật nên chị tìm đến đây, hay vì giá rẻ hơn? Chị lắc đầu ngay.

“Không phải đâu anh ạ. Ở đây dùng đồ thật, dầu gội thật, và Thành cắt thật. Cắt xong, gội xong về nhà tôi gội lại vẫn giữ được phom đầu. Ít chỗ làm được như vậy”, chị nói.

Chị kể mình đã cắt tóc ở Thành suốt 10 năm, đều đặn mỗi tháng một lần. Giờ chị còn giới thiệu cho cả nhà – ba chị em, mỗi người ở một đầu thành phố, nhưng đến kỳ là lại hẹn nhau về đây làm tóc.

Không có lời lẽ mỹ miều. Nhưng câu chuyện ấy nói lên điều quan trọng nhất: Thành Nguyễn được khách hàng lựa chọn vì chất lượng công việc, không phải vì hoàn cảnh.

Hộp từ thiện và một triết lý sống

Ngay trên bàn làm tóc, bên cạnh kéo, lược và tông đơ, có một hộp từ thiện màu xanh đặt lặng lẽ. Trên hộp in hình Thành dùng ngôn ngữ ký hiệu, kèm dòng chữ đơn giản: “Thank you”.

Không có lời kêu gọi. Không có khẩu hiệu. Thành không nhắc đến hộp ấy khi khách bước vào. Ai để ý thì để ý. Ai không, vẫn được phục vụ như mọi khách hàng khác. Với Thành, sự hỗ trợ nếu có không phải là thương hại, mà là sự đồng hành. Và chỉ xuất hiện khi người ta thực sự tin vào giá trị lao động được tạo ra.

Sự im lặng không phải là khoảng trống

Nhìn Thành Nguyễn làm việc, người ta dễ quên rằng anh không nghe được. Bởi sự tập trung, chính xác và tinh thần lạc quan của anh lấp đầy mọi khoảng trống mà âm thanh để lại.

Thành không mong trở thành một “tấm gương vượt khó” để được ngợi ca. Anh chỉ mong một ngày, người khiếm thính bước vào xã hội mà không cần phải giải thích quá nhiều về sự khác biệt của mình.

“Sự tò mò là chưa đủ. Phải thực sự làm, người ta mới thấy chúng tôi làm được gì”, anh nhắn gửi.

Trong thế giới của Thành Nguyễn, sự im lặng không phải là thiếu hụt. Nó là một không gian khác – nơi con người học cách lắng nghe bằng trái tim, nhìn nhau bằng sự tôn trọng và tin rằng mỗi số phận, dù khác biệt, đều có quyền sống tử tế và nở hoa theo cách của riêng mình.