Mỹ phẩm làm đẹp và chăm sóc sức khỏe đang phát triển mạnh mẽ
Ngành mỹ phẩm và dược mỹ phẩm tại Việt Nam trong những năm gần đây đang có tốc độ phát triển khá mạnh. Quy mô thị trường hiện nay được đánh giá đã đạt khoảng 4 tỷ USD/năm và tiếp tục tăng trưởng tốt cùng với sự phát triển của đời sống xã hội và nhu cầu chăm sóc bản thân ngày càng cao của người dân. Trong đó, các sản phẩm chăm sóc da vẫn đang được sử dụng phổ biến nhất, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM.
Sự phát triển của thời đại kỹ thuật số cũng đang góp phần làm thay đổi mạnh mẽ ngành mỹ phẩm và công nghệ chăm sóc cá nhân. Người tiêu dùng hiện nay có nhiều cơ hội hơn để tìm hiểu sản phẩm, tiếp cận các xu hướng làm đẹp mới và lựa chọn các kênh mua sắm phù hợp. Chỉ với điện thoại thông minh kết nối internet, người tiêu dùng có thể tra cứu thông tin sản phẩm, theo dõi các chuyên gia làm đẹp, mua hàng và thanh toán rất nhanh chóng. Điều này vừa tạo cơ hội lớn cho doanh nghiệp mỹ phẩm phát triển, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng uy tín thương hiệu và ứng dụng công nghệ nhiều hơn trong hoạt động kinh doanh.
Hiện nay, cùng với sự phát triển của xã hội, người tiêu dùng cũng bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến các sản phẩm mỹ phẩm sạch, mỹ phẩm thiên nhiên và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe có nguồn gốc từ thảo dược. Trước tình trạng trên thị trường xuất hiện nhiều loại mỹ phẩm chứa hóa chất độc hại, không rõ nguồn gốc, xu hướng quay về với các nguyên liệu tự nhiên đang ngày càng rõ nét hơn. Các thành phần chiết xuất từ thiên nhiên như tinh dầu, thảo dược, trà xanh, nghệ, nha đam, chùm ngây, rong biển… đang được nhiều doanh nghiệp nghiên cứu ứng dụng trong các dòng mỹ phẩm và dược mỹ phẩm mới. Đây không chỉ là xu hướng của Việt Nam mà cũng là xu hướng chung của ngành công nghệ chăm sóc cá nhân trên thế giới hiện nay.
Dự báo tốc độ tăng trưởng của ngành mỹ phẩm và dược mỹ phẩm
Theo nhiều nghiên cứu thị trường, ngành mỹ phẩm và dược mỹ phẩm Việt Nam vẫn sẽ tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng khá trong những năm tới. Một trong những nguyên nhân quan trọng là mức sống của người dân đang dần được nâng lên, đặc biệt là tầng lớp trung lưu trẻ tại Việt Nam ngày càng tăng nhanh. Khi đời sống ổn định hơn, nhu cầu chăm sóc da, chăm sóc sức khỏe và làm đẹp cũng tăng theo.
Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội cũng đang tạo ra nhiều thay đổi trong cách tiếp cận khách hàng của các doanh nghiệp mỹ phẩm. Các nền tảng số hiện nay giúp doanh nghiệp quảng bá thương hiệu nhanh hơn, giảm chi phí hơn và tăng khả năng tương tác với người tiêu dùng. Đây là lý do nhiều nhãn hàng mỹ phẩm lớn hiện nay đang đầu tư mạnh vào truyền thông online, thương mại điện tử và xây dựng hình ảnh thương hiệu trên môi trường số.
Một điểm đáng chú ý là người sử dụng mỹ phẩm tại Việt Nam hiện nay đã bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến chất lượng sản phẩm thay vì chỉ chú trọng giá cả như trước đây. Hai yếu tố được quan tâm nhiều nhất hiện nay là nguồn gốc nguyên liệu và độ an toàn của sản phẩm. Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, môi trường ô nhiễm và áp lực cuộc sống ngày càng lớn, nhu cầu sử dụng các sản phẩm chăm sóc da, chăm sóc tóc và bảo vệ sức khỏe đang tăng lên rất nhanh.
Đối tượng sử dụng mỹ phẩm hiện nay cũng mở rộng hơn rất nhiều. Nếu trước đây chủ yếu tập trung ở phụ nữ trưởng thành thì hiện nay giới trẻ từ 16-22 tuổi, nam giới, người lớn tuổi và cả trẻ em cũng bắt đầu sử dụng nhiều dòng sản phẩm chăm sóc cá nhân và dược mỹ phẩm. Đây là thị trường rất tiềm năng đối với ngành mỹ phẩm Việt Nam trong thời gian tới.
Song song với đó, ngành du lịch phát triển mạnh cũng đang góp phần thúc đẩy thị trường mỹ phẩm và chăm sóc cá nhân. Hàng trăm thương hiệu mỹ phẩm lớn của thế giới hiện nay đã có mặt tại Việt Nam dưới nhiều hình thức khác nhau như mở văn phòng đại diện, phát triển hệ thống phân phối, đầu tư nhà máy sản xuất hoặc nhượng quyền thương mại. Các thương hiệu quốc tế lớn của Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu và Hoa Kỳ hiện đã xuất hiện rộng rãi tại thị trường Việt Nam.
Hoạt động của các doanh nghiệp mỹ phẩm trong nước
Hiện nay, nhiều doanh nghiệp mỹ phẩm Việt Nam đã từng bước cải thiện cả về chất lượng sản phẩm, công nghệ sản xuất và mẫu mã bao bì để cạnh tranh với các sản phẩm ngoại nhập. Một số doanh nghiệp như Sao Thái Dương, Mỹ phẩm Sài Gòn, Mylina Group… đã có nhiều cố gắng trong việc phát triển các dòng sản phẩm từ nguyên liệu thiên nhiên và mở rộng thị trường xuất khẩu sang châu Âu và nhiều nước châu Á.
Đặc biệt, xu hướng ứng dụng tinh dầu và dược liệu tự nhiên trong mỹ phẩm đang ngày càng rõ nét hơn. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã tận dụng lợi thế nguồn nguyên liệu trong nước để phát triển các dòng sản phẩm từ nghệ, bồ kết, hồi, quế, trà xanh, nha đam, sả, gừng, chanh, bưởi, chùm ngây, rong biển… Đây là một hướng đi phù hợp vì Việt Nam có nguồn tài nguyên dược liệu và cây tinh dầu khá phong phú mà nhiều quốc gia không có được.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, các doanh nghiệp mỹ phẩm Việt Nam hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế. Một số doanh nghiệp vẫn chỉ tập trung vào chất lượng sản phẩm mà chưa đầu tư đúng mức cho bao bì, thiết kế mẫu mã, quảng bá thương hiệu và hệ thống phân phối. Trong khi đó, ngành mỹ phẩm hiện đại ngoài chất lượng còn đòi hỏi hình ảnh thương hiệu, khả năng truyền thông và mức độ nhận diện trên thị trường. Đây chính là điểm mà nhiều doanh nghiệp mỹ phẩm Việt Nam hiện nay còn yếu hơn so với các thương hiệu quốc tế.
Một thực tế khác là hiện nay phần lớn doanh nghiệp mỹ phẩm Việt Nam vẫn đang hoạt động ở phân khúc giá rẻ và trung bình, trong khi các thương hiệu nước ngoài đang chiếm ưu thế tại các trung tâm thương mại lớn và phân khúc cao cấp. Nhiều doanh nghiệp trong nước hiện chủ yếu vẫn làm đại lý hoặc phân phối cho các thương hiệu ngoại thay vì đầu tư mạnh vào nghiên cứu và xây dựng thương hiệu riêng.
Cơ hội và thách thức của mỹ phẩm Việt Nam
Việc Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại trong ASEAN và quốc tế đã tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với ngành mỹ phẩm trong nước. Một mặt, doanh nghiệp Việt Nam có điều kiện tiếp cận công nghệ mới, mở rộng hợp tác quốc tế và tham gia sâu hơn vào thị trường khu vực. Nhưng mặt khác, sức ép cạnh tranh từ các thương hiệu nước ngoài cũng ngày càng lớn hơn, đặc biệt khi thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng mỹ phẩm giảm xuống mức thấp.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp mỹ phẩm Việt Nam nếu chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ sẽ rất khó phát triển bền vững. Điều quan trọng hơn là phải xây dựng được thương hiệu riêng, đầu tư cho công nghệ sản xuất, nâng cao chất lượng ổn định và tận dụng được lợi thế nguyên liệu thiên nhiên của Việt Nam. Đây chính là hướng đi lâu dài để nâng cao khả năng cạnh tranh của ngành mỹ phẩm sạch Việt Nam trong thời gian tới.
Việt Nam hiện có rất nhiều nguồn nguyên liệu quý cho ngành mỹ phẩm và hương liệu như hồi, quế, trà xanh, bạc hà, riềng, tỏi, oải hương, cây dó bầu tạo trầm hương và nhiều loại cây tinh dầu khác. Nếu biết khai thác hợp lý, gắn với công nghệ chế biến sâu và xây dựng thương hiệu, đây có thể trở thành nguồn lợi kinh tế rất lớn cho ngành mỹ phẩm và công nghệ chăm sóc cá nhân của Việt Nam.
Thực tế ở nhiều nước như Thái Lan hay Trung Quốc cho thấy, khi doanh nghiệp kết hợp được giữa công nghệ hiện đại với nguồn nguyên liệu truyền thống bản địa thì có thể tạo ra các dòng mỹ phẩm có sức cạnh tranh rất tốt trên thị trường. Đây cũng là kinh nghiệm mà doanh nghiệp mỹ phẩm Việt Nam cần quan tâm trong thời gian tới.
Một số đề nghị
Hiệp hội Tinh dầu – Hương liệu – Mỹ phẩm Việt Nam trong thời gian tới cần tiếp tục tăng cường các hoạt động kết nối doanh nghiệp, tổ chức hội nghị chuyên ngành, đào tạo kỹ thuật viên và mở rộng hệ thống thông tin chuyên ngành mỹ phẩm – chăm sóc cá nhân. Đồng thời cần hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật công nghệ mới, xu hướng tiêu dùng mới và nâng cao khả năng xây dựng thương hiệu Việt Nam.
Đối với các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam, cần tiếp tục tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng và minh bạch. Các doanh nghiệp quốc tế có thể mang đến công nghệ, kinh nghiệm quản trị và các thương hiệu lớn cho thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, song song với quá trình hội nhập cũng cần có chính sách phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp trong nước phát triển lâu dài, đặc biệt là các doanh nghiệp đầu tư vào nguyên liệu tự nhiên, tinh dầu và dược liệu Việt Nam.
Ngành mỹ phẩm và công nghệ chăm sóc cá nhân tại Việt Nam hiện nay đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển rất lớn. Xu hướng sử dụng mỹ phẩm sạch, mỹ phẩm thiên nhiên và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe an toàn sẽ còn tiếp tục phát triển mạnh trong thời gian tới.
Việt Nam có lợi thế lớn về nguồn nguyên liệu tự nhiên, cây tinh dầu và dược liệu. Nếu biết kết hợp giữa công nghệ hiện đại, nghiên cứu khoa học và phát triển thương hiệu, ngành mỹ phẩm Việt Nam hoàn toàn có thể nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường trong nước và từng bước tham gia sâu hơn vào thị trường quốc tế.
Các dòng mỹ phẩm Việt Nam có chất lượng tốt, giá thành hợp lý và phù hợp với người tiêu dùng trong nước sẽ ngày càng có nhiều cơ hội khẳng định vị thế trên thị trường.
