Thành phần từng phổ biến trong nhiều sản phẩm làm đẹp
Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane (thường gọi tắt là D4) thuộc nhóm cyclosiloxane, một dạng silicone có cấu trúc vòng. Đây là chất lỏng không màu, gần như không mùi và có khả năng bay hơi nhanh.
Nhờ đặc tính này, các hợp chất trên từng được sử dụng khá rộng rãi trong nhiều loại mỹ phẩm như kem dưỡng da, kem nền, son môi, kem chống nắng hay các sản phẩm chăm sóc tóc. Khi có mặt trong công thức, chúng giúp sản phẩm dễ tán, tạo cảm giác mịn màng trên da, không gây bết dính và khô nhanh sau khi thoa.
Chính vì mang lại cảm giác sử dụng dễ chịu nên trong một thời gian dài, các hợp chất cyclosiloxane đã trở thành thành phần quen thuộc trong nhiều sản phẩm chăm sóc cá nhân.
Những lo ngại về sức khỏe và môi trường
Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học trong những năm gần đây cho thấy Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane có thể gây ra một số rủi ro tiềm ẩn đối với sức khỏe con người.
Một số nghiên cứu cho thấy chất này có khả năng tác động đến hệ nội tiết, từ đó có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh sản nếu con người tiếp xúc với lượng lớn trong thời gian dài. Vì vậy, Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane được nhiều cơ quan quản lý xếp vào nhóm các chất có khả năng gây rối loạn nội tiết.
Bên cạnh vấn đề sức khỏe, các nhà khoa học cũng quan ngại về tác động môi trường của hợp chất này. Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane được đánh giá là chất có độ bền cao trong môi trường và có khả năng tích tụ sinh học. Điều này có nghĩa là chúng có thể tồn tại lâu trong tự nhiên và tích lũy trong các sinh vật, đặc biệt là trong môi trường nước.
Những yếu tố này khiến nhiều cơ quan quản lý bắt đầu xem xét lại việc sử dụng các hợp chất cyclosiloxane trong mỹ phẩm.
ASEAN đưa vào danh mục chất cấm
Trước các bằng chứng khoa học và xu hướng quản lý hóa chất trên thế giới, Hội đồng Mỹ phẩm ASEAN tại kỳ họp lần thứ 42 đã quyết định đưa Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane vào danh mục các chất không được phép sử dụng trong mỹ phẩm.
Theo quy định của khối ASEAN, các quốc gia thành viên cần cập nhật danh mục thành phần mỹ phẩm để phù hợp với quy định chung. Tại Việt Nam, ngày 27/2/2026, Bộ Y tế cũng đã tiến hành rà soát và ra Quyết định thu hồi 291 sản phẩm mỹ phẩm có chứa các thành phần này nhằm bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.
Động thái này được xem là bước đi nhằm tăng cường kiểm soát các hóa chất có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường.
Người tiêu dùng nên làm gì?
Theo ThS. Bs Diệp Xuân Thanh, Nguyên Trưởng phòng y tế, Phó khoa khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, người tiêu dùng không cần quá lo lắng nhưng nên chủ động tìm hiểu thông tin khi lựa chọn mỹ phẩm.
Một trong những cách đơn giản nhất là đọc bảng thành phần trên nhãn sản phẩm. Nếu thấy các tên như Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane hoặc D4, người tiêu dùng có thể cân nhắc lựa chọn sản phẩm khác.
Ngoài ra, nên ưu tiên các sản phẩm từ thương hiệu uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và được công bố hợp quy theo quy định của cơ quan quản lý. Việc sử dụng mỹ phẩm ở mức hợp lý và phù hợp với nhu cầu cá nhân cũng giúp giảm nguy cơ tiếp xúc với nhiều hóa chất không cần thiết.
Xu hướng mỹ phẩm an toàn hơn
Việc hạn chế các hợp chất như Cyclotetrasiloxane và Octamethylcyclotetrasiloxane cũng phản ánh xu hướng đang diễn ra trong ngành mỹ phẩm toàn cầu: hướng tới các thành phần an toàn hơn cho sức khỏe và thân thiện với môi trường.
Ngày càng nhiều hãng mỹ phẩm tìm kiếm các nguyên liệu thay thế có khả năng phân hủy tốt hơn và ít nguy cơ tích tụ sinh học. Điều này không chỉ giúp giảm rủi ro cho người tiêu dùng mà còn góp phần bảo vệ môi trường.
Trong bối cảnh thị trường mỹ phẩm ngày càng đa dạng, việc trang bị kiến thức cơ bản về thành phần sản phẩm sẽ giúp người tiêu dùng đưa ra lựa chọn sáng suốt hơn. Khi hiểu rõ những gì có trong sản phẩm mình sử dụng, việc chăm sóc sắc đẹp cũng trở nên an toàn và bền vững hơn.
