Thực trạng mỹ phẩm giả, mỹ phẩm kém chất lượng và gian lận thuế kéo dài nhiều năm qua không chỉ là vấn đề của quản lý nhà nước, mà còn đặt ra thách thức sống còn đối với các doanh nghiệp mỹ phẩm làm ăn chân chính. Trong một thị trường cạnh tranh thiếu chuẩn mực, nơi những hành vi vi phạm có thể mang lại lợi thế ngắn hạn, việc từng doanh nghiệp đơn lẻ tự bảo vệ mình ngày càng trở nên khó khăn. Chính vì vậy, liên kết trong một tổ chức đại diện chung – hiệp hội ngành nghề – không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu để tồn tại và phát triển bền vững.
Khi doanh nghiệp “đi một mình” không còn đủ sức
Trong môi trường kinh doanh mỹ phẩm hiện nay, doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật thường phải đối mặt với nhiều bất lợi. Họ phải đầu tư bài bản cho nghiên cứu công thức, kiểm nghiệm an toàn, công bố sản phẩm, xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, thực hiện nghĩa vụ thuế và tuân thủ các chuẩn mực quảng cáo. Những chi phí này là nền tảng cho sự phát triển bền vững, nhưng lại khiến giá thành sản phẩm cao hơn so với hàng giả, hàng kém chất lượng.
Ngược lại, các đơn vị làm ăn gian dối có thể né tránh phần lớn chi phí tuân thủ, tận dụng kẽ hở quản lý để bán sản phẩm giá rẻ, quảng cáo quá mức và thu lợi nhanh. Khi đứng riêng lẻ, từng doanh nghiệp chân chính rất khó cạnh tranh về giá, độ phủ truyền thông hay tốc độ chiếm lĩnh thị trường. Hệ quả là không ít doanh nghiệp buộc phải thu hẹp quy mô, thậm chí rời bỏ thị trường dù không vi phạm pháp luật.
Liên kết hiệp hội – “lá chắn” cần thiết cho doanh nghiệp tử tế
Trong bối cảnh đó, vai trò của các hiệp hội ngành nghề trở nên đặc biệt quan trọng. Hiệp hội không chỉ là nơi tập hợp các doanh nghiệp cùng lĩnh vực, mà còn là tiếng nói đại diện cho chuẩn mực và lợi ích chung của ngành.
Thông qua hiệp hội, các doanh nghiệp chân chính có thể:
- Chia sẻ thông tin về thị trường, rủi ro và các hành vi vi phạm phổ biến
- Thống nhất các chuẩn mực tối thiểu về chất lượng, đạo đức kinh doanh và truyền thông
- Cùng nhau kiến nghị chính sách, phản biện các quy định chưa phù hợp
- Bảo vệ uy tín ngành trước các vụ việc gây ảnh hưởng tiêu cực tới niềm tin người tiêu dùng
Quan trọng hơn, hiệp hội tạo ra một mặt trận chung để doanh nghiệp không còn “đơn độc” trước các hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
VOCA và vai trò định hình chuẩn mực ngành mỹ phẩm
Trong hệ sinh thái đó, Hiệp hội Tinh dầu – Hương liệu – Mỹ phẩm Việt Nam (VOCA) được xác định là một trong những tổ chức đại diện quan trọng của ngành. Với đặc thù tập hợp các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tinh dầu, hương liệu và mỹ phẩm, VOCA có lợi thế trong việc kết nối chuỗi giá trị từ nguyên liệu, sản xuất đến phân phối.
VOCA không chỉ hướng tới việc bảo vệ quyền lợi hội viên, mà còn đặt mục tiêu dài hạn là xây dựng một thị trường mỹ phẩm minh bạch, an toàn và có trách nhiệm. Trong bối cảnh hàng giả và gian lận thương mại làm xói mòn niềm tin thị trường, việc VOCA thúc đẩy các chuẩn mực chung, khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ pháp luật và đầu tư bài bản có ý nghĩa then chốt đối với sự phát triển của toàn ngành.
Quan điểm của TS Đỗ Duy Phi: “Không thể phát triển ngành mỹ phẩm bằng con đường tắt”
Theo ông Đỗ Duy Phi, Chủ tịch VOCA, thị trường mỹ phẩm Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ. Ông cho rằng, những vụ việc bị điều tra và xử lý thời gian qua là lời cảnh báo rõ ràng đối với các mô hình kinh doanh lệch chuẩn.
TS Đỗ Duy Phi nhấn mạnh: “Ngành mỹ phẩm không thể phát triển bền vững nếu dựa trên hàng giả, gian lận và trốn thuế. Đó có thể là con đường tắt cho một số cá nhân, nhưng là con đường cụt đối với cả ngành.” Theo ông, chỉ khi doanh nghiệp tuân thủ nghiêm túc các quy định về chất lượng, an toàn và nghĩa vụ tài chính, thị trường mới tạo được niềm tin lâu dài với người tiêu dùng.
Ông cũng cho rằng, vai trò của hiệp hội là dẫn dắt và định hướng, chứ không chỉ dừng ở việc tập hợp hội viên. Hiệp hội cần chủ động tham gia phản biện chính sách, phối hợp với cơ quan quản lý trong công tác truyền thông và hậu kiểm, đồng thời làm cầu nối giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Liên kết để tự bảo vệ và nâng tầm thương hiệu Việt
Một trong những quan điểm xuyên suốt của VOCA là: liên kết không chỉ để “phòng thủ”, mà còn để nâng tầm giá trị chung của ngành mỹ phẩm Việt Nam. Khi các doanh nghiệp cùng thống nhất chuẩn mực, minh bạch thông tin và tuân thủ pháp luật, thương hiệu mỹ phẩm Việt sẽ từng bước lấy lại niềm tin trên thị trường nội địa và tạo nền tảng cho xuất khẩu.
Trong bối cảnh hội nhập, các thị trường quốc tế ngày càng khắt khe về truy xuất nguồn gốc, hồ sơ pháp lý và trách nhiệm xã hội. Nếu thị trường trong nước còn hỗn loạn, hàng giả tràn lan, việc đưa mỹ phẩm Việt ra thế giới sẽ gặp nhiều rào cản. Do đó, liên kết hiệp hội chính là bước đi chiến lược để chuẩn hóa thị trường từ bên trong.
Từ tiếng nói hiệp hội đến hành động cụ thể
Để vai trò hiệp hội thực sự phát huy hiệu quả, cần có sự tham gia chủ động từ chính các doanh nghiệp. Liên kết không thể chỉ dừng ở hình thức, mà phải được cụ thể hóa bằng:
- Cam kết tuân thủ chuẩn mực chung
- Chia sẻ thông tin về rủi ro thị trường
- Đồng hành trong các hoạt động truyền thông chính thống
- Tham gia xây dựng kiến nghị chính sách
Khi doanh nghiệp cùng nhìn về một hướng, tiếng nói của hiệp hội sẽ có trọng lượng hơn trong đối thoại với cơ quan quản lý và xã hội.
Kết luận: Con đường duy nhất là cùng nhau đi xa
Thực tế thị trường mỹ phẩm Việt Nam cho thấy, không doanh nghiệp chân chính nào có thể phát triển bền vững nếu đứng ngoài sự liên kết chung. Trong một môi trường còn nhiều biến động và rủi ro, hiệp hội chính là điểm tựa để doanh nghiệp bảo vệ mình, bảo vệ người tiêu dùng và bảo vệ uy tín của cả ngành.
Quan điểm của VOCA và TS Đỗ Duy Phi cho thấy một định hướng rõ ràng: phát triển ngành mỹ phẩm không thể dựa vào những lợi thế ngắn hạn, mà phải dựa trên chất lượng, minh bạch và trách nhiệm. Chỉ khi các doanh nghiệp chân chính ủng hộ và đồng hành cùng nhau trong một tổ chức đại diện chung, thị trường mỹ phẩm Việt Nam mới có thể bước qua giai đoạn hỗn loạn để tiến tới phát triển ổn định và bền vững.
BOX | QUAN ĐIỂM CHUYÊN GIA
Đỗ Duy Phi – Chủ tịch Hiệp hội Tinh dầu – Hương liệu – Mỹ phẩm Việt Nam (VOCA):
“Ngành mỹ phẩm không thể phát triển bền vững nếu dựa vào hàng giả, gian lận và trốn thuế. Đó có thể là lợi ích ngắn hạn cho một số cá nhân, nhưng là con đường cụt đối với cả ngành. Doanh nghiệp chân chính cần liên kết với nhau, tuân thủ chuẩn mực và minh bạch để cùng bảo vệ thị trường và người tiêu dùng.”
Kết chuyên đề
Liên kết doanh nghiệp chân chính trong một hiệp hội đại diện không chỉ là giải pháp phòng vệ trước cạnh tranh không lành mạnh, mà còn là nền tảng để xây dựng thị trường mỹ phẩm minh bạch, an toàn và có trách nhiệm. Khi tiếng nói chung đủ mạnh, ngành mỹ phẩm Việt Nam mới có thể vượt qua giai đoạn nhiễu loạn và tiến tới phát triển bền vững.
