Giữa hàng ngàn thiết bị công nghệ hiện đại, hội thảo chuyên đề khoa học kiểm nghiệm do Hội các Phòng thử nghiệm Việt Nam (VINALAB) chủ trì với tiêu đề: “Cơ hội và thách thức đối với ngành phân tích và thử nghiệm Việt Nam trong giai đoạn mới 2026–2030” đã đưa ra những thông điệp mang tính chiến lược, không chỉ định hình tương lai cho ngành kiểm nghiệm mà còn đặt ra những nền tảng then chốt cho sự phát triển của các ngành công nghiệp liên quan đến sức khỏe và sắc đẹp như Tinh dầu, Hương liệu và Mỹ phẩm.
Thông điệp chiến lược gửi Lãnh đạo Đảng và Nhà nước: Kiến tạo “Hạ tầng chất lượng” cho kỷ nguyên hội nhập
Tại diễn đàn, các chuyên gia đầu ngành đã gửi gắm một thông điệp mạnh mẽ đến lãnh đạo Đảng và Nhà nước: Khoa học kiểm nghiệm không chỉ là một quy trình kỹ thuật, mà là hạ tầng thiết yếu cho sự phát triển kinh tế bền vững và tự chủ.
Trong bối cảnh Việt Nam đang điều chỉnh chính sách quản lý nhà nước nhằm tối ưu hóa hiệu lực phục vụ xã hội, việc hoàn thiện hành lang pháp lý, đặc biệt là Luật Tiêu chuẩn – Quy chuẩn kỹ thuật và Luật Quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa (sửa đổi), được coi là "đề bài" cấp bách.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất được thảo luận là sự ra đời của Global ACI (Tổ chức Công nhận Quốc tế mới hợp nhất từ IAF và ILAC) chính thức hoạt động từ đầu năm 2026. Đây là tín hiệu cho thấy thế giới đã bước vào một giai đoạn chuẩn hóa toàn cầu mới. Để không bị bỏ lại phía sau, các nhà hoạch định chính sách cần có sự đầu tư xứng tầm vào các tổ chức công nhận trong nước như BoA, AOSC hay VACI, giúp kết quả thử nghiệm của Việt Nam được thừa nhận rộng rãi trên trường quốc tế.
Đặc biệt, hội thảo khoa học kiểm nghiệm nhấn mạnh việc Nhà nước cần hỗ trợ về cơ chế y đức, nguồn mẫu và kinh phí để thúc đẩy việc chế tạo chất chuẩn y tế “Made in Vietnam”. Việc tự chủ về chất chuẩn sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, đảm bảo an ninh y tế quốc gia và tối ưu hóa chi phí cho hệ thống y tế công cộng.
Sứ mệnh với Nhân dân: Khoa học kiểm nghiệm là “tấm khiên” bảo vệ chất lượng sống
Gửi đến nhân dân, hội thảo khẳng định một giá trị cốt lõi: Mỗi con số xét nghiệm, mỗi chứng chỉ chất lượng là một cam kết về sự an toàn. Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh chính sách khám sức khỏe miễn phí toàn dân, vai trò của khoa học kiểm nghiệm y học trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Người dân có quyền được thụ hưởng những kết quả xét nghiệm chính xác, tin cậy để phục vụ chẩn đoán và điều trị bệnh.
Khoa học kiểm nghiệm tại Analytica Hanoi 2026 đã chứng minh khả năng bảo vệ người dân từ những điều nhỏ nhất: từ việc kiểm soát vi khuẩn Salmonella trong thực phẩm, độc tố Histamine trong thủy sản đến việc phát hiện nhanh các chất gây rối loạn nội tiết trong nguồn nước sinh hoạt. Đây là những nỗ lực thầm lặng nhưng trực tiếp nâng cao tuổi thọ và chất lượng giống nòi.
Lời gọi hành động cho giới khoa học: Từ “Sao chép” sang “Sáng tạo và Chuyển đổi số”
Hội thảo đã đưa ra một lời kêu gọi mạnh mẽ dành cho các nhà khoa học Việt Nam: Phải thực sự đổi mới sáng tạo để gắn kết nghiên cứu với thực tiễn sản xuất. Các nhà nghiên cứu cần chú ý những xu hướng không thể đảo ngược:
1. Chuyển đổi số là động lực sống còn: Việc áp dụng hệ thống quản lý thông tin phòng thí nghiệm (LIMS) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích dữ liệu không còn là một lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để nâng cao năng suất và độ chính xác.
2. Làm chủ kỹ nghệ chất chuẩn: Thay vì chỉ đi mua chất chuẩn từ nước ngoài, các nhà khoa học Việt Nam cần tập trung tối ưu hóa điều kiện sản xuất, nghiên cứu độ ổn định và độ đồng nhất của các vật liệu nội kiểm để tiến tới tự cung tự cấp.
3. Tiêu chuẩn hóa quốc tế: Phải coi ISO/IEC 17025 là "ngôn ngữ chung" để đối thoại với thế giới. Việc tuân thủ các quy trình kiểm soát chất lượng (nội kiểm, ngoại kiểm) phải được thực hiện với tinh thần kỷ luật cao nhất.
Góc nhìn từ Tạp chí Mỹ Phẩm: Tinh dầu và Hương liệu Việt trước ngưỡng cửa chất lượng quốc tế
Sự hiện diện của đại diện Hiệp hội Tinh dầu, Hương liệu và Mỹ phẩm Việt Nam tại hội thảo đã mở ra những góc nhìn thú vị cho độc giả của Tạp chí Mỹ Phẩm. Ngành công nghiệp làm đẹp của Việt Nam đang đứng trước vận hội lớn nhưng cũng đối mặt với những rào cản kỹ thuật khắt khe.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, để tinh dầu và các sản phẩm mỹ phẩm Việt Nam có thể tiến sâu vào các thị trường khó tính như Châu Âu hay Mỹ, việc kiểm soát dư lượng hóa chất và độ tinh khiết là yếu tố sống còn. Thông điệp từ hội thảo cho thấy, việc đầu tư vào các thiết bị phân tích hiện đại như hệ thống khối phổ plasma cảm ứng NexION 1100 hay các giải pháp phân tích sắc ký tiên tiến của Merck sẽ giúp các doanh nghiệp mỹ phẩm nội địa kiểm soát chặt chẽ từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm.
Đặc biệt, vấn đề về chất chuẩn trong mỹ phẩm cũng được nhắc tới như một chìa khóa để khẳng định uy tín thương hiệu. Khi các doanh nghiệp Việt làm chủ được quy trình phân tích và chứng minh được độ an toàn qua các phòng thí nghiệm được công nhận ISO/IEC 17025, các sản phẩm có nguồn gốc từ thiên nhiên như tinh dầu quế, hồi hay các loại thảo dược sẽ không còn chỉ là nguyên liệu thô mà sẽ trở thành những sản phẩm có giá trị gia tăng cao, tự tin cạnh tranh trên kệ hàng quốc tế.
Kết nối và Hội nhập: Dấu ấn từ những người bạn quốc tế
Một điểm đáng chú ý khác chính là sự đồng hành của Hiệp hội các nhà sản xuất thiết bị phân tích Nhật Bản (JAIMA). Qua phần trình bày của bà Mieko Takatsu, hội thảo đã nhận được thông điệp về sự sẵn lòng hợp tác, chuyển giao công nghệ từ những nền khoa học hàng đầu thế giới. Đây là cơ hội vàng để các nhà khoa học và doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận với những giải pháp phân tích tiên tiến nhất, từ đó hiện đại hóa năng lực thử nghiệm của nước nhà.
Hội thảo tại Analytica Hanoi 2026 đã khép lại, nhưng những dư âm và thông điệp của nó sẽ còn lan tỏa mạnh mẽ. Khoa học kiểm nghiệm đang chứng minh vai trò là "người gác cổng" trung thành cho nền kinh tế và sức khỏe cộng đồng.
Dưới góc độ của những người yêu cái đẹp và quan tâm đến sức khỏe, chúng ta tin tưởng rằng, với sự chỉ đạo quyết liệt từ các cấp lãnh đạo, sự dấn thân của các nhà khoa học và sự đồng lòng của doanh nghiệp, ngành công nghiệp Mỹ phẩm, Tinh dầu và Hương liệu Việt Nam sẽ cất cánh dựa trên một nền tảng khoa học vững chắc. Đó không chỉ là câu chuyện của những con số trên giấy xét nghiệm, mà là câu chuyện về một Việt Nam tự cường, thịnh vượng và an lành.
